САУАТСЫЗДЫҚТЫ ЖОЮ – 1920 ЖЫЛДАҒЫ ХАЛЫҚТЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРЫЛҒАН ТОПТАРЫ АРАСЫНДА БІЛІМ БЕРУДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ ПРОЦЕСІ РЕТІНДЕ (ОРЫНБОР ГУБЕРНИЯСЫ МАТЕРИАЛДАРЫНЫҢ НЕГІЗІНДЕ)

Аңдатпа

Мақала 1920 жылдардағы Орынбор губерниясында халықтың ұйымдасқан топтары арасындағы сауатсыздықты жою науқандарын талдауға арналған. Бұл кезде сауатсыздықпен күресу Кеңес үкіметінің сауатты, саяси саналы жұмыс күшін қалыптастыруға бағытталған негізгі міндеттерінің бірі болды. Зерттеуде оқыту әдістері, мемлекеттік және қоғамдық институттардың рөлі, сондай-ақ білім беру бағдарламаларын ұйымдастырушылар тап болған қиындықтар қарастырылады. Білім берудің гендерлік және этномәдени аспектілеріне ерекше назар аударылып, халықтың жекелеген топтарының төмен қамтылу себептері талданады. Зерттеу мұрағаттық материалдарға, есептер мен жүргізілген іс-шаралардың тиімділігін бағалауға мүмкіндік беретін статистикалық ақпаратқа негізделген. Тарихи-генетикалық, салыстырмалы-тарихи және статистикалық әдістерді қолдану кеңестік білім беру саясатының жалпы тенденцияларын да, аймақтың өзіндік ерекшеліктерін де анықтауға мүмкіндік берді. Зерттеу науқандардың мемлекет тарапынан белсенді қолдауына қарамастан, кадр тапшылығы мен қаржылық шектеулер оқу үдерісін айтарлықтай бәсеңдететінін көрсетті. Алынған нәтижелер Кеңес Одағындағы білім беру реформаларын жүзеге асыру тетіктерін және олардың қоғамға әсерін жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді, сондай-ақ жалпыодақтық бастамаларды жүзеге асыруға аймақтық жағдайлардың әсері туралы түсінікті байытады.