ОРАЛ ҚАЛАСЫНЫҢ ФОРТИФИКАЦИЯЛЫҚ ҚАЛАЛЫҚ ЖОСПАРЛАУЫ
DOI:
https://doi.org/10.62724/202540701Кілт сөздер:
Орал, фортификациялық жоспарлау, қалалық морфология, тарихи мұра, кеңістіктік құрылым.Аңдатпа
Бұл мақалада фортификациялық қала құрылысының Уральск қаласының жоспарлық құрылымына әсері зерттеледі. Зерттеудің өзектілігі тарихи қалалық кеңістікті ұйымдастыру үлгілерін түсіну арқылы қазіргі тұрақты және функционалды тиімді қала құрылысының шешімдерін жасау қажеттілігімен анықталады. Зерттеу XVII–XIX ғасырлардағы негізгі кезеңдерді, соның ішінде острогтық, крепосттық және регулярлық кезеңдерді қарастырады. Бұл тарихи кезеңдер көшелерді, орталық алаңдарды және әкімшілік объектілерді орналастыруға арналған ерекше жоспарлық негіз қалыптастырды және қазіргі қалалық аймақтардың құрылымын анықтауға мүмкіндік берді.
Әдістемелік база салыстырмалы, жүйелік, морфологиялық және функционалды-кеңістіктік талдауды, сондай-ақ ГИС деректері мен тарихи жоспарларға негізделген картографиялық зерттеулерді қамтиды. Деректер ретінде тарихи-архивтік материалдар, нормативтік құжаттар, урбанистика бойынша жарияланымдар және заманауи цифрлық технологиялар пайдаланылды.
Зерттеу нәтижелері бұрынғы қамал элементтерінің қазіргі қала құрылымына әсер ететінін көрсетеді: көлік «шеңберлері» ескі қорғаныс сызықтарын қайталайды, тарихи орталық функционалды және мәдени маңыздылығын сақтайды, ал табиғи кедергілер қаланың дамуының бағытын анықтайды. Қалалық құрылымның заманауи мәселелері де анықталды: аймақтардың фрагментациясы, қоғамдық кеңістіктің жетіспеушілігі және экологиялық шектеулер.
Қорытынды ретінде фортификациялық мұра қалалық идентичность негізі ретінде маңызды болып, стратегиялық жоспарлау, заманауи технологияларды интеграциялау және тұрақты даму үшін әлеуетін көрсетеді.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
