ИНФЕКЦИЯЛЫҚ ПАТОЛОГИЯНЫҢ ПАЙДА БОЛУЫ МЕН ТАРАЛУЫНДАҒЫ ЖАБАЙЫ ФАУНАНЫҢ РӨЛІ

Аңдатпа

. Мақалада жабайы фауна, үй жануарлары, адамдар және қоршаған орта өкілдерінің тығыз байланысын қамтитын «Бірыңғай Денсаулық» тұжырымдамасының зерттеу нәтижелері келтірілген. Мұндай қарым-қатынас кейбір жағдайларда экожүйе бірлігіне қатысушылардың тұрақты тепе-теңдігінің бұзылуына себеп болуы мүмкін.

Экожүйенің бір буынындағы биотикалық факторлар, әртүрлі патогендер форматында, патологиялық процеске экожүйенің басқа буындарының қатысуын анықтайтын жұқпалы аурулардың пайда болуы мен таралуына себеп болуы мүмкін.

Біздің жағдайда мұндай детерминистік бастама ақбөкендер арасында сырқаттанушылықтың болуы болды, олар өздерінің этологиялық ерекшеліктеріне байланысты: ұзақ қашықтыққа тұрақты көші – қон және трансганизмдер инфекцияның көзі болды және аурудың шекара маңындағы аумақтарға-Батыс Қазақстан облысының мал шаруашылығы аудандарына таралды.

Бұл эпизоотиялық тізбектің қалыптасуына байланысты, оның буындары: ауру ақбөкендер, инфекцияның қоздырғышы ретінде, жұқтырған жайылымдар мен суару көздері, берілу факторлары және сезімтал ауылшаруашылық жануарлары. Аса қауіпті жұқпалы аурудың клиникалық белгілері бар, аусыл болып табылатын, жоғары жұқпалы, полигостальды қасиеті, инфекция қоздырғышының берілу жолдарының  бірнеше түрлілігі, қысқа инкубациялық кезеңі бар науқас ақбөкендер БҚО мал шаруашылығы аудандарында аурудың пайда болуы мен таралуына себеп болды.  Сондай-ақ, ықпал етуші фактор-ақбөкендердің Орал популяциясының шамадан тыс өсуі, жабайы түрлердің географиялық мекендеу орындарының жаңа аумақтарға көшуі, үй жануарларымен тығыз байланыста болуы, бұл Ветеринарлық тәуекелдерді тудырды, олардың негізгі векторы жабайы фаунаның ауру өкілдері болды.