СҮТТІ БҰЗАУЛАРДЫ ӨСІРУ ЖҮЙЕСІНДЕГІУЫЗ САПАСЫ МЕН ЕРТЕ АЗЫҚТАНДЫРУДЫҢТӘУЕКЕЛГЕ НЕГІЗДЕЛГЕН БАҒАЛАУЫ

Аңдатпа

Сүтті бағыттағы ірі қара мал тұқымдарына жататын бұзауларды ерте кезеңнен бастап азықтандыру денсаулық жағдайын айқындайтын негізгі факторлардың бірі. Алайда шаруа қожалығы жағдайында уыз сапасын жаңа туылған бұзаулардың денсаулығымен байланыстыратын шекті мәндер әлі де жеткілікті деңгейде анықталмаған. Бұл зерттеуде ерте постнаталды кезеңдегі қоректенуді басқару тұжырымдамасы шеңберінде уыз ішкізу тәжірибесінің сүтті бұзаулардың ас қорыту жүйесінің жағдайына әсері бағаланды. Тәжірибе деректері Батыс Қазақстан өңіріндегі асылтұқымды шаруашылықтарда өсірілетін голштин тұқымының 250 бұзауынан жиналды. Уыз сапасы рефрактометрия әдісі арқылы Brix шкаласымен бағаланып, сапа санаттарына, ал оны ішкізу техникасы беру уақыты мен жеткіліктілігіне қарай жіктелді.

Жоғары сапалы уызды тиісінше көлемде және уақтылы алған бұзауларда ас қорыту бұзылыстарының жиілігі айтарлықтай төмен (5,9-23,0%) және өміршеңдік көрсеткіштері жоғары (88,2-100%) болды, бұл сүтті кеш немесе жеткіліксіз қабылдаған қатарластарымен салыстырғанда айқын байқалды. Уыз сапасы мен оны ішкізу тәжірибесінің бірлескен жіктелуі денсаулық көрсеткіштері едәуір айырмашылық көрсететін неонаталдық қауіп топтарын анықтауға мүмкіндік берді. Алынған нәтижелер сүтті шаруашылықтарда бұзаулардың денсаулығын жақсарту мақсатында тәуекелге негізделген стратификация жүйесін қарапайым және тәжірибеде оңай қолдануға болатын профилактикалық басқару құралы ретінде пайдалануға болатынын көрсетеді