МҰНАЙ ҰҢҒЫМАЛАРЫНДАҒЫ АСФАЛЬТТІ-ШАЙЫРЛЫ-ПАРАФИНДІ ШӨГІНДІЛЕРДІҢ ТҮЗІЛУ ПРОЦЕСТЕРІН ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ОЛАРМЕН КҮРЕСУ ӘДІСТЕРІН ӘЗІРЛЕУ

Аңдатпа

Мұнай ұңғымаларындағы АШПШ (асфальтті-шайырлы-парафинді шөгінділер) мәселесі мұнай өндіру саласындағы ең күрделі әрі тұрақты проблемалардың бірі болып табылады.

Мақалада мұнай ұңғымаларында асфальтті-шайырлы-парафинді шөгінділердің (АШПШ) пайда болу себептері мен олармен күресудің тиімді әдістері жан-жақты талданған. Өндірістік тәжірибе көрсеткендей, ұңғымаларды ағымдағы жөндеуге тоқтату жұмыстарының 30–35%-ы сорғы-компрессорлық құбырлардағы (СКҚ) парафиннің шөгуінен болады. АШПШ түзілуіне мұнайдың компоненттік құрамы, температураның төмендеуі, қысымның азайып, газсыздану процесінің жүруі және құбыр қабырғаларының кедір-бұдырлығы сияқты негізгі факторлар тікелей әсер етеді.

Жұмыста қазіргі уақытта қолданылатын механикалық, жылулық, химиялық және перспективалық әдістердің артықшылықтары мен кемшіліктеріне салыстырмалы сипаттама берілді. Нақты «Х» мұнай-газ кен орны жағдайында АШПШ-мен тиімді күресу үшін ең үнемді әрі қолжетімді тәсіл ретінде химиялық (еріткіштер мен ингибиторларды қолдану) және жылулық әдістерді кешенді үйлестіру ұсынылған. Сондай-ақ, инновациялық бағыт ретінде жылулық сәулелену мен қырғыштарды біріктіру технологиясы және тазарту жұмыстарының жиілігін оңтайландыру мақсатында температураны өлшеудің үлестірілген жүйелерін өндіріске енгізу қажеттілігі ғылыми тұрғыдан толық негізделген. Депарафинизация мен ұңғымаларды ағымдағы жөндеуге жұмсалатын қаржылық шығындар өте жоғары. Сонымен қатар, дәстүрлі тазарту әдістерін дұрыс қолданбау парафиннің төмен сырғып, сорғыны кептеп тастайтын "екіншілік" шөгінділер түзуіне әкеледі. Бұл мәселенің технологиялық тұрғыдан әлі де күрделі және жетілдіруді талап ететінін дәлелдейді.