ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ОБЛЫСТАРЫНДАҒЫ ІРІ ҚАРА МАЛ ТУБЕРКУЛЕЗІ БОЙЫНША АҒЫМДАҒЫ ЖАҒДАЙ

Аңдатпа

Дүниежүзілік жануарлар денсаулығын сақтау ұйымының деректері бойынша туберкулез зооантропоноздық ауру ретінде әлемнің көптеген елдері үшін, оның ішінде Қазақстан Республикасы үшін де өзекті мәселе болып табылады. Туберкулездің қоздырғышы профилактикалық және сауықтыру шараларын жүргізуге қарамастан, ірі қара мал организмінен анда-санда бөлінеді. Ауру көбінесе жасырын түрде жүреді, көп жағдайда аурудың тән клиникалық белгілері болмайды, бұл оны уақтылы анықтауды қиындатады. Тері ішілік туберкулин сынамасы ауру жануарлардың 79,3% -. анықтайды, ал туберкулезбен ауыратын жануарлардың 20,7% - ы (дейін) табында қалуы мүмкін. Ауруды диагностикалаудағы барлық осы қиындықтар туберкулез бойынша облыстың, ауданның, ауылдық округтің эпизоотиялық жай-күйін объективті бағалауға мүмкіндік бермейді. Осыған байланысты біз Қазақстан Республикасының өңірлерінде туберкулез бойынша эпизоотиялық және эпидемиологиялық жағдайды зерделедік.

ҚР АШМ Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің 2021-2023 жылдары туберкулезбен сырқаттанушылық жөніндегі ресми ветеринариялық Статистика материалына жүргізілген талдау ірі қара мал арасында бұл инфекция республиканың екі облысында: Ақмола және Қарағанды облыстарында тіркелгенін көрсетті. Осыған қарамастан, ҚР ДСМ Ұлттық Қоғамдық денсаулық сақтау орталығының мәліметтері бойынша адамдардың туберкулезбен ауыруы еліміздің барлық облыстарында байқалады. Әсіресе, адамдар арасында туберкулезбен сырқаттанушылықтың артуы Солтүстік Қазақстан облысында – 16,1%-ға, Алматы облысында – 10,8%-ға, Жетісу облысында – 9,6%-ға және Астана қаласында – 2,4%-ға байқалады. Көріп отырғанымыздай, республикадағы эпидемиологиялық жағдай әлі де шиеленісті болып тұр, дегенменмен ресми түрде көптеген өңірлер ірі қара мал туберкулезі бойынша қолайлы болып табылады. Шаруа қожалықтарында жүзеге асырылатын туберкулинге оң жауап беретін жануарларды союдың жекелеген бақылаулары мал туберкулезімен ауыратындардың кейбірінің табында қалуына әрдайым кепілдік бермейді. Сірә, қоздырғыш кейбір аумақтарда әлі де сақталады. Мұндай жағдайда ауру жануарларды толық анықтау үшін анергия күйін ескеру керек және бұл реакциялардың табиғатын нақтылау үшін қосымша зерттеулер жүргізу өте маңызды.