ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ МҰНАЙ-ГАЗКОНДЕНСАТ КЕН ОРЫНДАРЫНДА ҚАБАТ ҚЫСЫМЫН ҰСТАП ТҰРУ ҮШІН ЖОҒАРЫ КҮКІРТТІ ГАЗДЫ АЙДАУ

Аңдатпа

Мақалада мұнай-газконденсат кен орындарының өнімді қабаттарына жоғары күкіртті ілеспе газды қабат қысымын ұстап тұру, қышқыл газдарды кәдеге жарату және кен орындарын игерудің тиімділігін арттыру мақсатында айдау технологиялық және геологиялық-физикалық тұрғыдан қарастырылған. Қазақстан Республикасының ең ірі кен орындарында — Қарашығанақ, Теңіз және Қашаған кен орындарында — осы технологияны кеңінен енгізудің алғышарттары талданған, соның ішінде күкіртті газды өңдеу қуаттарының жеткіліксіздігі, ластаушы заттар шығарындыларына қойылатын шектеулер және көмірсутектерді алу коэффициентін арттыру қажеттілігі көрсетілген.

Газды қабатқа әсер етудің басым агенті ретінде таңдауды айқындайтын негізгі өнеркәсіптік қауіпсіздік, экологиялық және технико-экономикалық факторлар, сондай-ақ агрессивті орта жағдайында жұмыс істегенде ұңғымалардың герметикалығы, шегендеу колонналарының тұрақтылығы және жабдықтардың коррозияға төзімділігіне қойылатын талаптар атап өтілген.

Қарашығанақ кен орны мысалында газконденсатты залеждерде сұйық көмірсутектерді алу коэффициентін арттырудың, қабатта конденсаттың жоғалуын азайтудың және залеждің энергетикалық жай-күйін тұрақтандырудың практикалық әдісі ретінде сайклинг-процесті қолдану қарастырылған.

Жоғары күкіртті газды айдау қабат қысымын ұстап тұру және жер қойнауын ұтымды пайдалану жүйесінің маңызды элементі екені көрсетілген, алайда коллекторлардың геологиялық біртексіздігін, жыныстардың фильтрациялық-сыйымдылық қасиеттерін, флюидтердің фазалық мінез-құлқын және газдың ықтимал миграциясымен, қабат жүйесіне техногендік әсермен байланысты ұзақ мерзімді тәуекелдерді ескере отырып, айдау режимдерін одан әрі оңтайландыруды талап етеді.